https://euroasiajournal.org/index.php/ejas/issue/feedEuroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Sciences2025-12-08T08:02:07+01:00Seyithan SEYDOŞOĞLUseyithanseydosoglu@siirt.edu.trOpen Journal Systems<p><strong>Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi'ne hoş geldiniz.</strong></p> <p>İlginiz ve anlayışınız için teşekkür ederiz.</p> <p><strong>Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi </strong>(EJAS) İktisadi Kalkınma ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü tarafından yayınlanan hakemli bir dergidir. Dergide; Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri ile ilgili makaleler değerlendirilmektedir. Bu dergi, açık erişimli, uluslararası, çift kör hakemli bir dergidir. Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Türkçe ve İngilizce dillerinde açık erişim olarak yayınlanmaktadır. Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi 7 Ocak 2022 tarihinden itibaren, kabul edilen makalelere DOI numarası verilmeye başlanmıştır. </p>https://euroasiajournal.org/index.php/ejas/article/view/585D-Alloz’un Fizyolojik Fonksiyonları ve Kansere Karşı Terapötik Etkinliği2025-11-09T11:24:19+01:00İrem BAYARirem.bayar@selcuk.edu.trNuri BAŞPINAR irem.bayar@selcuk.edu.trPınar COŞKUNirem.bayar@selcuk.edu.tr<p>D-Glikoz’un C-3 epimeri olan D-Alloz, doğada az miktarda bulunan, düşük kalorili, toksik olmayan nadir şeker türlerinden biridir. D-Alloz; antikanser, antitümör, antioksidan, antiosteoporotik, nöroprotektif, antihipertansif ve kriyoprotektif gibi birçok farmasötik aktiviteye sahiptir. Özellikle çağımızın en önemli sağlık sorunlarından biri olan kanser ile mücadelede D-Alloz, yeni aday moleküllerden biri olarak görülmektedir. Bu derlemede D-Alloz’un temel fizikokimyasal özellikleri, doğada bulunduğu kaynaklar ve farklı kanser türlerine karşı potansiyel etkileri hakkında bilgiler sunulmaktadır.</p>2025-12-01T00:00:00+01:00Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Scienceshttps://euroasiajournal.org/index.php/ejas/article/view/580Modeling of a Heavy-Duty Roller Screw Actuator System and Investigation of Its Energy Consumption2025-10-20T23:47:27+02:00Elif Erzan TOPÇUerzan@uludag.edu.trSerhat AZARserhat.azar@hid-tek.com.tr<p>Electro-hydraulic or electromechanical actuators are commonly used to drive high-power-density systems. Although electro-hydraulic systems continue to be widely used, especially in mobile and very high-power density applications, it has been observed that the use of electromechanical systems is increasing in industrial applications up to specific load values. In linear motion heavy-duty actuator systems, roller screw mechanisms are preferred over ball screw applications due to their high load-carrying capacities. These systems find application in various industries such as automotive, food, and aerospace and for metal cutting, pressing, robotic, CNC machining, and automation purposes. With the development of Industry 4.0, 5.0, and digital twin applications, it can be said that these types of actuators will be used more in industrial applications. In this study, we modeled an electric motor-driven heavy-duty roller screw system in the MATLAB/Simulink/Simscape environment first. We used the basic system components, such as an electric motor, gear, and roller screw mechanism, and the opposite load. We examined the closed-loop speed control of the system according to a user-defined trapezoidal speed profile. We also considered the friction force, external disturbances, and no-load torque in the modeling. Subsequently, we analyzed the system response and the effect of system parameters on energy consumption through the created model.</p> <p> </p>2025-12-01T00:00:00+01:00Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Scienceshttps://euroasiajournal.org/index.php/ejas/article/view/579Evaluation of the Readability, Accuracy, and Comprehensibility of Patient Education Materials Prepared by Nursing Students2025-10-11T18:06:31+02:00Tuğçe YEŞİLYAPRAK KARACATugceyesilyaprak39@gmail.comFadime GOKfgozer@pau.edu.trAyla YAVUZ KARAMANOGLUaykaraman@pau.edu.tr<p>This study aimed to evaluate the readability, accuracy and comprehensibility of patient education materials prepared by nursing students. This study is descriptive retrospective type. In this study, the readability of patient education materials (n=39) prepared by students studying at a University's Health School Nursing Department and taking the Surgical Nursing course in the spring semester of 2019-2020 academic year in Turkey was examined. Ateşman Readability Test, Flesch–Kincaid Readability Test and Patient Educational Material Checklist were used for evaluation. These materials were related to gastrointestinal, musculoskeletal, urogenital, respiratory, cardiovascular, endocrine system, neurosurgery, breast, eye and burn surgery. Patient education materials prepared by nursing students have poor readability and low intelligibility. Examined in terms of structural layout and content, patient education materials did not meet all the guidelines recommendations regarding structural order and content.</p>2025-12-01T00:00:00+01:00Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Scienceshttps://euroasiajournal.org/index.php/ejas/article/view/526Cam Kalıplarının İdeal Soğutulması İçin Topoloji Optimizasyonu ve Sonlu Elemanlar Analizi2025-02-13T09:35:15+01:00Yahya TARTANyahyatartan@hotmail.comMustafa AYmuay@marmara.edu.tr<p>Camdan üretimi yapılacak parçanın şekil, konum ve boyut toleranslarına uygun, kendisinden beklenen dayanım özelliklerini karşılayabilecek, ideal soğutma özelliğine sahip bir cam kalıbının tasarımı ve üretimi amaçlanmıştır. Bu çalışma ile birlikte daha hafif ve yüksek dayanımlı kalıp üretilmesini sağlamakla beraber, işleme ve taşıma maliyetlerinin düşürülmesi, enerji tasarrufunun sağlanması hedeflenmiştir. Tasarlanmak istenilen cam imalat kalıbında, ideal soğutma sağlanması halinde hem üründe kalite ve verimliliğin artacağı hem de kalıp ömrünün daha uzun olacağı düşünülmektedir. Optimizasyon yöntemi ile beraber yeterli malzeme kullanımı ile doğru sonuçlara ulaşılıp sürdürülebilirliğin sağlanması amaçlanmıştır. Bu hedefler doğrultusunda yapılacak tasarım uygulamalarında topoloji optimizasyon ilkelerinden faydalanılmıştır. Bu çalışmada, deneysel ve sayısal analiz yöntemleri kullanılmıştır. CAD/CAM programlarıyla tasarımı yapılan kalıbın, mekanik özellikleri analiz edilmiş ve topoloji optimizasyonu yöntemi uygulanmıştır. Bu şekilde ortaya çıkan iki tasarım kalıp arasında karşılaştırma yapılarak ideal olan kalıp tasarımı seçilmiştir. Sonlu elemanlar analizleriyle birlikte bu yöntemin kullanılabilirliği ve bize sağladığı faydalar gözlemlenmiştir. Bu çalışma ile birlikte, cam kalıplarının uzun ömürlü olması, maliyetlerinin düşürülmesi ve ideal soğutma sağlanması istenilmiştir. Yapılan bütün bu araştırma ve uygulamalar ışığında, uygun tasarıma sahip kalıbın üretilebileceği tasarlanmıştır.</p>2025-12-01T00:00:00+01:00Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Scienceshttps://euroasiajournal.org/index.php/ejas/article/view/586Kardiyak Cerrahi Planlanan Kırılgan Geriatrik Hastalarda Perioperatif Hemşirelik Yaklaşımları2025-11-26T06:56:34+01:00Fadime GÖKfadimgok@gmail.comDamla DEMİR ÖZCAN fadimgok@gmail.com<p>Kardiyak cerrahi hayat kurtarıcı tedavi yöntemi olmakla birlikte geriatrik bireylerde bazı komplikasyonların gelişme riskini de beraberinde getirmektedir. Bu riskin ortaya çıkmasında birden fazla neden bulunmaktadır. En önemli risk nedenlerinden biri “Kırılganlık Sendromu’dur”. Kırılganlık sendromu mobilitede bozulma, hormonal değişiklikler, kilo kaybı, kas gücü ve hacminde azalma (sarkopeni), denge bozukluğu gibi fizyolojik rezervlerdeki azalma olarak tanımlanmaktadır. Kırılganlık, özellikle kardiyak cerrahi gibi yüksek riskli girişimlerde perioperatif sonuçları olumsuz etkileyen önemli bir faktördür. Bu hasta grubunda azalan fizyolojik rezerv nedeniyle “morbidite ve mortalite” riski daha da yüksektir. Bu nedenle ameliyat öncesi kırılgan hastaların belirlenmesi ve olası komplikasyonların önlenmesine yönelik hemşirelik yaklaşımlarının yerine getirilmesi önemli bir kriterdir. Bu nedenle, bu derlemede söz konusu hasta grubunda perioperatif hemşirelik yaklaşımları ele alındı.</p>2025-12-01T00:00:00+01:00Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Scienceshttps://euroasiajournal.org/index.php/ejas/article/view/587Bursa Ekolojik Koşullarında Bazı Pennisetum Türlerinin Ot Verimi ve Kalitesinin Belirlenmesi 2025-11-26T11:31:10+01:00Yusuf TOPKANyusuftopkan@icloud.comEmine BUDAKLI ÇARPICIebudakli@uludag.edu.tr<p>Bu çalışma, 2025 yılında Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi TUAM deneme alanında, bazı <em>Pennisetum</em> türlerinin ot verimi ve kalitesinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Üç tekrarlamalı olarak düzenlenen denemede, <em>Pennisetum hybridum, </em> <em>Pennisetum </em><em>purpureum</em> ve <em>Pennisetum purpureum </em>× <em>Pennisetum glaucum </em>türleri ele alınmış ve bitki boyu, sap sayısı, yaş ot verimi, kuru madde verimi, ham protein oranı, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), nispi yem değeri (NYD) ve net enerji gibi özellikler incelenmiştir. Araştırmada incelenen tüm özellikler bakımından türler arasında önemli farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada en yüksek yaş ot ve kuru madde verimi, ham protein oranı, NYD ve net enerji değeri sırasıyla 33.56 t da<sup>-1</sup>, 6.40 t da<sup>-1</sup>, % 6.53, 77.84 ve 1.27 Mcal kg<sup>-1</sup> ile <em>Pennisetum hybridum </em>türünden elde edilmiş olup bölge koşulları açısından bu türün diğer türlere oranla hem verim hem de kalite açısından daha avantajlı olabileceği sonucuna varılmıştır.</p>2025-12-01T00:00:00+01:00Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Scienceshttps://euroasiajournal.org/index.php/ejas/article/view/588Kalanchoe blossfeldiana’nin Adventif Sürgün Rejenerasyonu2025-11-28T18:33:15+01:00Muhammet Anıl AYDINanilaydinn10@gmail.comGülsüm ÖZTÜRKgulsum.ozturk@ege.edu.tr<p><em>Kalanchoe blossfeldiana</em> farklı tip ve değişik renklerde çiçeklere sahip, iç mekan süs bitkileri içerisinde önemli bir ticari paya sahip sukulent bir bitki türüdür. Çiçeklerinin uzun süre canlı kalması, kolay yetiştirilmesi ve bakımının az olması ile salon bitkisi olarak tercih edilmektedir. <em>Kalanchoe blossfeldiana</em> klasik uç tepe tomurcukları ile vegetatif çoğaltılırken, bu çalışmada <em>in vitro</em> teknikler ile bu türün mikro çoğaltım potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, steril edilen yaprak eksplantları MS besin ortamında BA (<em>Benzil Adenin</em>) ve TDZ (<em>Thidiazuron</em>) içeren farklı sitokinin ortamlarında kültüre alınmıştır. Sürgün sayısı bakımından 0.5 mg/L TDZ ortamı 30 adet sürgün ile en başarılı sonuçları vermiştir. Sürgün uzunluğu ve yaprak sayısı açısından ise 3.0 mg/L BA ortamı sırasıyla 2.8 cm ve 6.8 adet ile en yüksek performansı göstermiştir. Gelişen sürgünler köklenme için oksin içeren ortamlarda alt kültüre alınmış ve en iyi kök gelişimi 0.5 mg/L IAA içeren ortamdan elde edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında ticari pazar payı yüksek olan <em>Kalanchoe blossfeldiana</em>’nın <em>in vitro</em> koşullarda adventif sürgün çoğaltım potansiyeline sahip olduğunu ve <em>in vitro</em> çoğaltım ile bu türün ülkemiz iç pazarında ticari üretimde değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır.</p>2025-12-01T00:00:00+01:00Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Scienceshttps://euroasiajournal.org/index.php/ejas/article/view/589Gerçek Patates Tohumlarında (GPT) Tohum Kalitesini İyileştirici Bazı Ön Uygulamalar2025-11-28T19:02:10+01:00Arrahman ASADOVrrahmansdov@gmail.comNijat HAJIZADAnicathacizade999@gmail.comRza KERIMLIrzakerimli9@gmail.comMuhammet Anıl AYDINanilaydinn10@gmail.comMizgin MEHMETmehmetmizgin36@gmail.comGülsüm ÖZTÜRKgulsum.ozturk@ege.edu.tr<p>Bu çalışma, gerçek patates tohumlarında farklı ön uygulamaların çimlenme gücü ve ortalama çimlenme süresi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla 2025 yılında yürütülmüştür. Deneme Ege Üniversitesi Tohum Teknolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi (TOTEM) laboratuvarlarında, Tesadüf Parselleri Deneme Deseni’ne göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada; GA₃ (500 mg L⁻¹), KH₂PO₄ (2 g L⁻¹), KNO<sub>3</sub> (2 g L⁻¹), PEG 6000 (300 g/L⁻¹) ve bunların kombinasyonları (PEG 6000 + KNO<sup>3</sup>, PEG 6000 + GA₃, PEG 6000 + KH₂PO₄) olarak uygulanmıştır. Çalışma sonuçları değerlendirildiğinde en yüksek çimlenme gücü %86.00 ile PEG 6000 + KH₂PO₄ uygulamasında elde edilmiştir. Ortalama çimlenme süresi açısından en kısa sürede çimlenme 3.12 gün ile PEG 6000 + KH₂PO₄ uygulamasından elde edilmiştir. Sonuç olarak, gerçek patates tohumlarında daha hızlı ve homojen çimlenme sağlamak açısından özellikle PEG 6000 ile birlikte uygulanan KH₂PO₄, GA₃ ve KNO<sub>3 </sub>kombinasyonları etkili ön uygulamalar olarak değerlendirilmiştir.</p>2025-12-01T00:00:00+01:00Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Scienceshttps://euroasiajournal.org/index.php/ejas/article/view/591Mikroalg Üretimi İçin Chlorella vulgaris Türünün Flashıng Yöntemi İle İncelenmesi2025-12-08T08:02:07+01:00Neval Seval KAVAL ADSAN konuralp.elicin@dicle.edu.trA. Konuralp ELİÇİN konuralp.elicin@dicle.edu.tr<p>Bu çalışmada, biyoyakıt üretimine uygunluk, yağ oranı miktarının fazla olması, kolay bulunabilirlik ve kontaminasyona dayanıklılık gibi faktörler göz önüne alınarak, Chlorophyta sınıfına ait Chlorella mikroalg türü seçilmiştir. İncelenmeye alınan bu türün; flashing (yanıp sönen) yöntemi ile zamana dayalı voltaj, voltaja bağlı ışık yoğunluğu kalibrasyon çalışması ve zamana bağlı hücre yoğunluğundaki artış miktarları belirlenmiştir. Deneme yönteminde yapılan voltaj kalibrasyon çalışmaları sonucunda flashing uygulaması ışık şiddeti 912 µE m<sup>-2</sup>s<sup>-1</sup> olarak belirlenmiştir. Sürekli ve eş yoğunlukta ışık şiddeti uygulayabilmek için FMT-150 tipi ışık periyodu ayarlanabilen fotobiyoreaktör kullanılmış ve mikroalg türünün fotobiyoreaktöre verildiği ilk gün 225 mg ml<sup>-1</sup> hücre sayımı yapılmıştır. Başlangıç süreci ile birlikte her 24 saatte bir 25 <sup>o</sup>C sabit sıcaklıkta hücre sayımları yapılarak büyüme süreci incelenmiştir. Tüm bu parametreler uygulandıktan sonra 225 mg ml<sup>-1</sup> hücre yoğunluğuna sahip Chlorella türü 32. gün sonuna kadar büyüme eğilimi göstermiştir. En yüksek hücre sayısına ise 32. Gün sonunda 632 mg mL<sup>-1</sup> ile ulaşılırken, 32. günden sonra popülasyonda düşme görülmeye başlanmış olup, 36. günde deneme sonlandırılmıştır. </p>2025-12-08T00:00:00+01:00Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Sciences