Kurak ve Tuzlu Alanlarda Sürdürülebilir Hayvancılık: Atriplex spp.’nin Yem Potansiyeli ve Yönetim Stratejileri
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21548326Anahtar Kelimeler:
Kaba Yem Tuz Çalısı Erozyon KuraklıkÖzet
Nüfus artışına paralel olarak yükselen hayvancılık faaliyetleri, kaba yem talebini ciddi oranda arttırmaktadır. Bu talebin karşılanması amacıyla mera alanlarının üretime açılması ve yem bitkisi üretiminin yaygınlaştırılması günümüzde büyük önem taşımaktadır. Hayvancılık faaliyetlerinin sürdürülebilir bir şekilde devam edebilmesi için hayvan sağlığının korunması ve üretim sürecinde ekolojik koşulların göz önünde bulundurulması gereklidir. Özellikle atıl durumda bulunan mera alanlarında toprak yapısını düzenleyebilen, su ihtiyacı az olan ve çiftçiler için kolaylık sağlayan bitki türlerine olan ihtiyaç, yeni arayışları beraberinde getirmiştir. Bu arayışlar sonucunda öne çıkan Tuz Çalısı (Atriplex spp.), çalı formunda olması, kuraklığın yoğun olduğu bölgelerde ve boş meralarda kolayca yetişebilmesiyle dikkat çekmektedir. 1,5-2 metreye kadar boylanabilen, yaprak protein oranı %15-18 arasında değişen, her mevsim yeşil kalabilen ve su ihtiyacı yok denecek kadar az olan bu bitki, hayvanların kaba yem ihtiyacını karşılarken aynı zamanda toprak yapısını da olumlu yönde düzenler. Toprak yüzeyini örten yapısı ve saçaklı kök sistemi ile toprak kaymasını (erozyonu) engelleme kapasitesine sahip olan Atriplexspp., sağladığı düşük maliyet ve az iş gücü avantajıyla üreticiler için önemli bir alternatif yem bitkisidir. Bu çalışma, Tuz Çalısı’nın hayvancılıkta verimlilik artışı ve mera iyileştirmesindeki rolünü ortaya koyarak üreticilere sürdürülebilir bir model sunmaktadır.
Referanslar
Abou El Nasr, H. M., El Shaer, H. M., & El-Khashab, A. M. (1996). Utilization of salt-tolerant forage shrubs for feeding sheep in the arid areas of Egypt. Desert Research Center (DRC) Publications, Cairo, Egypt.
Abu-Zanat, M. M., & Tabbaa, M. J. (2006). Effect of feeding Atriplex browse to lactating ewes on milk yield and growth rate of their lambs. Small Ruminant Research, 64(1–2), 161–167.
Abu-Zanat, M. M., & Tabbaa, M. J. (2006). Effect of feeding Atriplex browse to lactating ewes on milk yield and growth rate of their lambs. Small Ruminant Research, 64(1–2), 161–167.
Acar, A., & Yılmaz, M. (2019). Halofit bitkilerin gıda ve sağlık sektöründe kullanımı. Gıda ve Beslenme Bilimleri Dergisi, 7(1), 22–30.
Al-Shanti, A. A., Al-Rifaee, M. A., & Al-Qudah, A. M. (2003). Comparative study on growth and nutritive value of Atriplex halimus L. and Atriplex nummularia L. in arid regions of Jordan. Journal of Arid Environments, 54(2), 221–230.
Barrett-Lennard, E. G. (2002). Restoration of saline land through revegetation with salt-tolerant shrubs: Lessons from Australia. Salinity and Water Science Reports, 2, 1–25.
Ben Salem, H., Nefzaoui, A., & Ben Salem, L. (2001). Supplementing spineless cactus (Opuntia ficus-indica var. inermis)-based diets for sheep: Effect of Atriplex nummularia or Acacia cyanophylla on intake and digestibility. The Journal of Agricultural Science, 137(3), 323–333.
Cibils, A. F., Coffey, K. P., & Kallenbach, R. L. (1998). Performance of fourwing saltbush (Atriplex canescens) under rotational grazing. Journal of Range Management, 51(4), 448–454.
El-Ayek, M. Y., Hassan, H. A., & Al-Amir, Y. (2016). Comparative study on the nutritional value of Atriplex nummularia and alfalfa hay in Barki sheep and Damascus goats. Egyptian Journal of Sheep and Goat Sciences, 11(2), 45–56.
Kaya, Y., & Şahin, M. (2022). Farklı azot ve fosfor dozlarının Atriplex nitens bitkisinin verim ve kalite özellikleri üzerine etkileri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 31(1), 78–87.
Le Houérou, H. N. (1992). The role of saltbushes (Atriplex spp.) in arid land rehabilitation in the Mediterranean Basin. Tasks for Vegetation Science, 28, 273–289.
Morcombe, P. W., Young, G., & Boase, K. (1996). Live weight changes and wool growth of sheep grazing saltbush. In Proceedings of the Productive Use of Saline Land Workshop. Australian Centre for International Agricultural Research (ACIAR).
Osman, A. E. (1996). The role of shrubs in the nutrition of livestock in the arid and semi-arid regions of the Mediterranean Basin. Options Méditerranéennes, Series A: Mediterranean Seminars, 26, 11–20.
Pérez-López, M., Simal-Gándara, J., & García-García, A. (2010). Nutritional value and physiological effects of Atriplex halimus L. in Manchega sheep grazing in arid zones of Southeastern Spain. Journal of Animal and Veterinary Advances, 9(12), 1735–1742.
Sankary, M. N. (1986). Adaptational strategies of rangeland plants in arid and semi-arid regions of the Mediterranean Basin. Proceedings of the International Rangeland Congress, 2, 223–228.
Şahin, M., & Kaya, Y. (2022). Atriplex nitens Schkuhr. türünün farklı sıcaklık ve tuzluluk koşullarında çimlenme ve ilk gelişme özellikleri üzerine bir araştırma. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(3), 1850–1862.
Walker, D. J., Morente, J., Matos, M. C., & Sánchez, E. (2014). Alternative strategies of salt tolerance in two genotypes of Atriplex (Chenopodiaceae). Environmental and Experimental Botany, 106, 162–171.
Yılmaz, A., & Demir, İ. (2019). Eskişehir yöresi kurak alanlarında Atriplex halimus L. (Dört Yapraklı Tuz Çalısı) bitkisinin yüzeysel akış ve erozyon kontrolü üzerine etkileri. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 6(2), 145–154.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Sciences
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 