Kayısıda (Prunus armeniaca L.) Farklı Azot Dozlarının Verim Besin Elementi İçerikleri ve Meyve Kalitesi Üzerine Etkileri
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20844396Anahtar Kelimeler:
Kayısı azotlu gübreleme verim bitki beslenmesi besin maddesi alımıÖzet
Bu çalışmada Malatya ve çevresinde yoğun üretim alanını bulmuş olan Hacıhaliloğlu çeşidi kullanılarak, N’lu gübre denemesi kurulmuş ve en uygun gübre dozunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Yörede kayısı gübrelemesi konusunda rehber olacak kimi verilerin elde edilebilmesi amacıyla yürütülen N’lu gübre denemeleri sonucunda elde edilen önemli sonuçlar şu şekilde sıralanabilir. Birinci yıl azot denemesi yaprak analiz sonuçları N, P, Fe ve Mn’ın kısmen yöre için bildirilen değerlerin altında, ikinci yıl K’un bildirilen değerlerin üzerinde bulunduğunu göstermektedir. Her iki yılda da N denemesiyle ilgili yaprak analiz sonuçları incelendiğinde N ve P un artan dozlarla arttığı, ikinci yıl her ikisinin de daha düşük değerler verdiği, K ve Ca’un da uygulamalara paralel olarak arttığı, ikinci yıl K’un yöre için bildirilen değerlerin üzerinde bulunduğu dikkati çekmektedir. Demir, Mn, Zn ve Cu da artan dozlara bağlı olarak artış göstermiştir. Bu değişimlerden birinci yıl yaprak N, P ve Mg, ikinci yıl yaprak N, P, K, Mg ve Zn değerleri istatistik yönden anlamlı bulunmuştur. Azotun artan dozlarıyla meyvede N, P, K, Fe, Cu, Zn ve Mn’ın artma eğilimi gösterdiği ve bunlardan, N, K ve Mn’ın istatistiksel yönden anlamlı bulunduğu belirlenmiştir. Tüm uygulamalarda kontrole göre fazla verim alınmış, en yüksek değerin N1 dozunda elde edildiği, incelenen meyve pomolojik özeliklerinin N uygulamalarıyla farklı yönelimler gösterdiği, ancak tümünün N2 dozunda en yüksek değerde bulundukları, meyve ağırlık ve hacim verilerinin istatistik yönden önemli olduğu gözlenmiştir. Azot denemesinin toplam beslenme ve beslenme dengesi üzerindeki etkileri incelendiğinde, N, P, K değerlerinin toplam içindeki paylarının N ve P’da önerilen değerlerin altında, K’da ise üstünde kaldığı belirlenmiştir.
Referanslar
Açıkgöz, N., Aktaş, M, E., Moghaddam, A., Özcan, K., 1993. Tarist PC’ler için istatistik ve kantitatif genetik paket. Uluslararası Bilgisayar Uygulamalar Sempozyumu. S:133.
Alpaslan, M., Güneş, A. ve İnal, A., 1998. Deneme Tekniği, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:1501, Ders Kitabı No:455, Ankara
Anonim, 2024. Tarım ve Orman Bakanlığı. Malatya İl Tarım Orman Müdürlüğü Verileri. https://malatya.tarimorman.gov.tr/ (Erişim tarihi 24. 09. 2024)
Anonim, 2025. Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu, (http://www.tuik.gov.tr), (Erişim tarihi: 20.02.2026)
Anonymous, 1951. Soil Survey Manuel, Agricultural Research Administration United States Department of Agriculture, Handbook, 18:340-377,
Asma, B.M., Genç, Ç., Ölmez, H., Akça, Y., Çolak, s., Çelik, B., 1998. Sonuçlanan araştırma projeleri özetleri (I), Meyvecilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Malatya.
Asma, B, M., 2000. Kayısı Yetiştiriciliği. Ed: Hüseyin, E. Evin Ofset Malatya. S: 243
Aydeniz, A., Danışman, S., Genç,Ç., 1984, Marmara Bölgesinde yetiştirilen Starting Delicious elma çeşidinin besin kapsamlannın belirlenmesi üzerinde araştırmalar. Bahçe 13 (1); 42-51.
Bilici, M., Genç, Ç., Uslu, S., Bilici, A., Doğanay, Ş., 1988. Malatya yöresi kayısı bahçelerinin bitki besin maddelerinin saptanması üzerinde araştırmalar. Araşnrma projesi. 1988 yılı sonuçları. Meyvecilik Araştırma Enstitüsü, Malatya, Dosya No: 20-1, Kayıt No: 218.
Bingam, M., 1949. Soil Test for Phosphate, Calif. Agriculture. 3 (7), 11-14.
Bouyoucos, G.J.A., 1955. Recalibration of the hydrometer method for making mechanical analysis of the soils, Agronomy Journal 4 (9) : 434.
Bremner, J.M., 1965. Total Nitrogen, Editor C,A, Black, Methods of Soil Analysis Part 2, American Society of Agronomy, Inc. Publisher Madison Wisconsin. U.S.A.1149-1178.
Bunea, A., 1985. The effect of chemical fertilizers on growth, fruiting and premature decline of apricot under nort-western conditions of Romania, Acta Horticulture, 192:127-136.
Bussi, C., Besset, J., Girard, T., 2003. Effects of fertilizer rates and dates of application on apricot (cv. Bergeron) cropping and pitburn. Scientia Horticulturae . 98, 139-147.
Cemeroğlu, B., 1992. Meyve ve Sebze İşleme Endüstrisinde Temel Analiz Metotları. Biltav Üniversite Kitapları Serisi No:02-2, s:250. Ankara. (ISBN 975-7401-00-5).
Çağlar, K,Ö., 1949. Toprak Bilgisi A.Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları. No:10, Ankara.
Daş, S., 1998. Malatya yöresi kayısı bahçelerinde toprak-bitki ilişkileri. E.ÜZiraat Fakültesi Toprak ABD. (Doktora Tezi).Bornova – İZMİR
Eryüce N., Yağmur B., Çolak S., 2002. Nutrient status of Malatya region apricot orchards, 13th International Fertilizer Symposium. Gaziosmanpaşa University in Tokat- Turkey. Pp:406-410.
FAO, 2025. http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx. (Erişim tarihi: 17.10.2025)
ITC, 2025. International Trade Center, TradeMap Veri tabanı, https://www.intracen.org/ (Erişim tarihi: 17.10.2025)
Jackson, M.L., 1967. Soil Chemical Analysis. Prentice-Hall of India Private Limited, New Delhi.
Jones, J. B. Jr, B. Wolf and H.A Mills. 1991. Plant Analysis Hanbook. A practical sampling, preparation, analysis, and interpretation guide. Micro Macro Publishing, Inc USA. Page,1-213.
Kacar, B., 1972. Bitki ve Toprağın Kimyasal Analizleri II. Bitki Analizleri. A.Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları.453.A.Ü. Basımevi-Ankara.
Kacar, B., 1984. Bitki Besleme. A.Ü. Ziraat Fak. Yayınları. 899. 2. Bas. A.Ü. Basımevi. Ankara.
Lindsay, W.L. and Norwall, W.A., 1978. Development of a DTPA soil test for Zinc, Iron, Manganase and Copper. Soil Science Society of American Journal Vol. 42. No:3
Loot, W.L., Nerry, J.D., Gallo, J.R. and Medcaff, J.C., 1956. Leaf Analysis Technique in Coffee Research, IBEC Researc., Bulletin, No,9, pp:21-24.
Margarian, A.A., Marcution, S:A, Michaelian, Y.M., 1985. Nitrogen metabolism in apricot as a function of mineral nutrition. Acta Horticultural, 192; 35-40.
Marinov, P., 1983. Effect of mineral fertilization on the biological pertonnance of apricots. I. Growth. Horticulture, Absrtact, 53 (6): 3924.
Milosevic, T., Milosevic, N., Glisic, I., Boskovic-Rakocevic, L., Milivojevic, J. 2013a. Fertilization effect on trees and fruits characteristics and leaf nutrient status of apricots which are grown at Cacak region (Serbia). Scientia Horticulturae. 164, 112-123.
Milosevic, T., Milosevic, N., Glisic, I. 2013b. Tree growth, yield, fruit quality attributes and leaf nutrient content of Roxana apricot as influenced by natural zeolite, organic and inorganic fertilizers. Scientia Horticulturae. 156, 131-139.
Nijjar, G.S., Deol, S.S.,Bajma, M.S., 1972. Effect of nitrogen, phosphorus and potassium on Yigour cropping and quality of New Castle apricot (Prunus armeniaca L.). Horticulture, Abstract. 43(1 1): 7422
Özbek, S., 1978. Özel Meyvecilik. Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları No:128. Ders Kitabı, 483s.
Pratt, P.F., 1965. Potassium, Edit Black, C.A. Methods of soil Analysis Part 2.Amer. Soc. of Agron. Inc. Pub. Madison, Wisconsin. U.S.A. 1022.
Preez, M.D., 1988. Inorganic Fertilisation of Stone Fruit. Stone Fruit E. 2:1-6.
Reuter, D.J., Robinson., J.B., 1986. Plant Analysis, An Interpretation Manual. Inkata Pres, Melbourne, Sydney, 217.
Reuterberg, E. und Kremkus, F., 1951. Bestimmung von Gesamthumus und Alkalilöslichen Humus Stoffen in BoddenZeit. Pflanzen. U. Bodenkunde. Band Heft. 1. Verlag Chemie Gmbh. Weinheim.
Semenyuk, G.M., 1974. Foliar diagnosis for determining the fertilizer requirement of fruit plants Moldavion. Horticulture Abstract, 44 (ıo): 7281.
Yurtsever N, 1984. Deneysel İstatistik Metotlar, Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Yayın. No: 121, Ankara.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Sciences
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 