Güneydoğu Anadolu Bölgesi Çayır-Mera ve Doğal Vejetasyonlarında Yer Alan Bazı Sanguisorba minor Scop. Genotiplerinin Ot Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Ali TAMER; Mehmet BAŞBAĞ

doi:10.5281/zenodo.18059315

Yazarlar

Ali TAMER Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Diyarbakır https://orcid.org/0009-0009-0204-5986
Mehmet BAŞBAĞ Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü, Diyarbakır https://orcid.org/0000-0002-7853-7604

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18059315

Anahtar Kelimeler:

Sanguisorba minor, ot kalitesi, ham protein, adf, ndf, nispi yem değeri

Özet

Bu çalışma Güneydoğu Anadolu Bölgesinin farklı lokasyonlarında bulunan doğal floradaki Sanguisorba minor genotiplerine ait otların kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada Sanguisorba minor genotiplerine ait ot örnekleri 2024 yılının ilkbahar mevsiminde, genotiplerin çiçeklenme döneminde her lokasyondan üç tekerrürlü alınarak ot kalite analizleri yapılmıştır. Yapılan varyans analiz sonucuna göre incelenen tüm özellikler bakımından lokasyonlardaki Sanguisorba minor genotipleri arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar tespit edilmiş ve incelenen özelliklerin aşağıdaki aralıklarda değişim gösterdiği belirlenmiştir: ham protein (HP) %12.0-23.3, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) %19.7-37.0, nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) %32.9-55.9, asit deterjanda çözünmeyen protein (ADP) %0.45-1.34, kuru madde (KM) %85.8-91.4, sindirilebilir kuru madde (SKM) %60.0-73.6, kuru madde tüketimi (KMT) %2.15-3.66, Nispi yem değeri (NYD) 104.1-208.9, toplam sindirilebilir besin maddesi (TSBM) %53.5-75.9, sindirilebilir enerji (SE) 2.84-3.42 mcalkg^-1 ve metabolik enerji (ME) 2.33-2.81 mcalkg^-1. Araştırma sonuçları dikkate alındığında; genel olarak Sanguisorba minor genotiplerinden en yüksek ham protein oranının Gaziantep-4 lokasyonundan toplanan G-18 genotipinden, en yüksek sindirilebilme oranının Siirt-1 lokasyonundan toplanan G-22 genotipinden elde edildiği ve genel olarak sırasıyla Siirt-1 lokasyonundan toplanan G-22 genotipi ile Gaziantep-4 lokasyonundan toplanan G-18 genotiplerinin ot kalitesinin diğer genotiplere göre daha iyi olduğu görülmüştür.

Referanslar

Anonim, 2001. Tarımsal değerleri̇ ölçme denemeleri̇ teknik talimatı, fiğ türleri (Vicia L. species). Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü, Ankara.

Anonim, 2024. Güneydoğu Anadolu Bölgesi uzun yıllar sıcaklık ve yağış ortalamaları. Ankara: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü.

Başbağ, M., E. Çaçan, M.S. Sayar, M. Fırat, 2020. Güneydoğu Anadolu Bölgesi doğal alanlarından toplanan yoncaların (Medicago sativa L.) ot kalite özelliklerinin belirlenmesi ve biplot analiz yöntemi ile değerlendirilmesi. Euroasia Journal of Mathematics, Engineering, Natural & Medical Sciences, 7(11): 7-16.

Belyea R.L., R.E. Ricketts, 1980. New methods of determining energy content and evaluating heat damage in forages for dairy cattle. University of Missouri. Extension: EC931.

Bruinenberg M.H., H. Valk, H. Korevaar, P.C. Struik, 2002. Factors affecting digestibility of temperate forages from seminatural grasslands: a review. Grass and Forage Science 57:292-301.

Bumb, I., E. Garnier, D. Bastianelli, J. Richarte, L. Bonnal, E. Kazakou, 2016. Influence of management regime and harvest date on the forage quality of rangelands plants: the importance of dry matter content. AoB PLANTS 8: plw045; doi: 10.1093/aobpla/plw045.

Carr, P.M., R.D. Horsley, W.W. Poland, 2004. Forages barley, oat, and cereal–pea mixtures as dryland forages in the Northern Great Plains. Agronomy Journal, Vol. 96, pp. 677-684.

Çavdar, T.Ö., D.A. Akçay, H. Geren, 2021a. Potential growth and herbage productivity of common burnet (Poterium sanguisorba) As affected by nitrogen fertilizatıon, XII International Scientific Agriculture Symposium “Agrosym 2021”, 365-369.

Çavdar, T.Ö., M. Tepecik, H. Geren, 2021b. Erken gelişme döneminde uygulanan kısıtlı suyun çayır düğmesi (Poterium sanguisorba)’nde verim ve bazı verim özelliklerine etkisi üzerine bir ön araştırma. ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 5(2): 362-371.

Demirbağ, N.Ş., U. Özkan, C.S. Sevimay, 2014a. The effects of different reaping periods on different lesser burnet cultivars to the feed efficiency and herbage yield under conditions of Central Anatolia. Journal of Applied Biological Sciences 8(3): 21-27.

Demirbağ, N.Ş., U. Özkan, H. Ekiz, 2014b. Determination of forage quality components on lesser burnet cultivars under conditions of Central Anatolia. Book of proceedings: Fifth International Scientific Agricultural Symposium “Agrosym 2014”, Jahorina, Bosnia and Herzegovina.

Doran, T., 2020. Farklı çayır düğmesi genotiplerinin ot verim ve ot kalite özelliklerinin belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Kayseri.

Fonnesbeck, P.V., D.H. Clark, W.N. Garret, C.F. Speth, 1984. Predicting energy utilization from alfalfa hay from the Western Region. Proc. Am. Animal Science, (Western Section), 35: 305-308.

İpek, A., C.S. Sevimay, 2002. Çayır Düğmesi (Sanguisorba minor Scop.)'nde azotlu gübrelemenin yem verimine ve verim özelliklerine etkisi. Tarım Bilimleri Dergisi, 8(4): 274-279.

Kaplan, M., A. Kamalak, A.A. Kasra, İ. Güven, 2014. Effect of maturity stages on potential nutritive value, methane production and condensed tannin content of Sanguisorba minor hay. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 20(3): 445-449.

Kapp-Bitter, A.N., J. Berard, S.L. Amelchanka, C. Baki, C. Kunz, A.K. Steiner, M. Kreuzer, F. Lieber, 2023. Effects of dietary Sanguisorba minor, Plantago lanceolata, and Lotus corniculatus on urinary N excretion of dairy cows. Animal Production Science, 63(15), 1494–1504

Kaya, Y., M. Akçura, S. Taner, 2006. GGE-Biplot analysis of multi-environment yield trials in bread wheat. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 30 (2006): 325-337.

Kendal, E., M.S. Sayar, 2016. Biplot analizi kullanılarak yazlık arpa genotiplerinin verim ve verim unsurlarının belirlenmesi. Trakya Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi, 15(2): 95-103.

Khalil, J.K., W.N. Sawaya, S.Z. Hyder, 1986. Nutrient composition of Atriplex leaves grown in Saudi Arabia. Journal of Range Management, 39: 104-107.

Lacefield, G.D., 1988. Alfalfa hay quality makes the difference. Agriculture and Natural Resources Publications. 32. https://uknowledge.uky.edu/anr_reports/32

Marinas, A., R.Garcia-Gonzalez, 2006. Preliminary data on nutritional value of abundant species in supraforestal pyrenean pastures. Pirineos, 161: 85 a 109, JACA; 2006. ISSN 0373-2568

Morrison, J.A., 2003. Illinois Agronomy Handbook. Hay and pasture, chapter 6. Rockford Extension Center. (http://extension.cropsciences.illinois.edu/handbook/pdfs/chapter06.pdf), (Erişim Tarihi: 15.06.2025).

Mülayim, M., R. Acar, N.Ş. Demirbağ, 2009. Small burnet (Sanguisorba minor Scop.). Forage plants, grass and other families. Forage Plants. III. Volume, Editors: Avcıoğlu, R., R. Hatipoğlu, Y. Karadağ. Ministry of Agriculture and Rural Affairs Publications, İzmir, p. 757-764.

Reine, R., J. Ascaso, O. Barrantes, 2020. Nutritional quality of plant species in Pyrenean hay. Meadows of high diversity. Agronomy, 10:883.

Sayar, M.S., Y. Han, H. Yolcu, H. Yücel, 2014. Yield and quality traits of some perennial forages as both sole crops and intercropping mixtures under irrigated conditions. Turkish Journal of Field Crops, 19(1): 59-65.

Schroeder, J.W., 1994. Interpreting forage analysis. Extension Dairy Specialist (NDSU), AS-1080, North Dakota State University.

Seydoşoğlu, S., M. Başbağ, 2024. Herbage Quality of Eight Native Hordeum Ecotypes Collected From Natural Grassland & Pasture Ecology of Southeastern Anatolia. Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences, 34(3):462-474.

Shadnoush, G.H.R., 2004. Macro mineral status of some permanent range plants for grazing sheep in semi-arid areas of Chaharmahal & Bakhtiari Province. Proceedings of The Fourth International Iran & Russia Conference, September 8-10, s.1031-1035.

Tenikecier, H.S., 2021. Effect of a sowing date on the dry matter yield, tetany ratio, fiber and mineral content of two vetch species (Vicia sp.). Journal of Elementology, 26(4): 1011-1024.

Van Soest, P.J., J.B. Robertson, B.A. Lewis, 1991. Methods for dietery fiber, neutral detergent fiber, and non starch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science. 74:3583-3597.

Van Soest, P.J., 1994. Fiber and physicochemical properties of feeds in: Nutritional ecology of the ruminant. Second edition. Cornell University press. p. 140-155.

Ward, R., M.B. de Ondarza, 2008. Relative feed value (RFV) vs. relative forage quality (RFQ) (https://www.foragelab.com/Media/RFV_vs_RFQ-CVAS%20Perspective.pdf) (Erişim tarihi: 15.06.2025)

Yan, W., L.A. Hunt, Q. Sheng, Z. Szlavnics, 2000. Cultivar evaluation and megaenvironment investigation based on the GGE biplot. Crop Science. 40: 597-605.

Yan, W., M.S. Kang, 2003. GGE Biplot analysis: A graphical tool for breeders, Geneticists, and agronomists. CRC Press, Boca Raton, FL, p.288.

Yan, W., N.A. Tinker, 2006. Biplot analysis of multi-environment trial data: Principles and applications. Canadian Journal of Plant Science. 86: 623-645.

Yavuz, T., Y. Karadağ, 2016. Bazı buğdaygil ve baklagil yem bitkileri ile bunların karışımlarının kıraç mera koşullarındaki performansları. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 33(2): 63-71.

Yoana, C.N., T.A. Adegbola, J. Vendramini, L. Sollenberger, 2009. Defining forage quality. U.S. Department of Agriculture, UF/IFAS Extension Service, University of Florida.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi Çayır-Mera ve Doğal Vejetasyonlarında Yer Alan Bazı Sanguisorba minor Scop. Genotiplerinin Ot Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Yazarlar

DOI:

Anahtar Kelimeler:

Özet

Referanslar

İndir

Yayınlanmış

Nasıl Atıf Yapılır

Sayı

Bölüm

Lisans

Aynı yazar(lar)ın dergideki en çok okunan makaleleri

Makale Gönder

Dil

Bilgi

Anahtar Kelimeler

Yeni Sayı