Yavaş Salınımlı Azotlu Gübrenin Cin Mısırda (Zea mays L. everta) Bazı Bitkisel ve Koçan Özelliklerine Etkisi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17911307Anahtar Kelimeler:
Cin mısır, NBPT inhibitörlü gübre, Bitki boyu, Koçan özellikleri, Çiçeklenme süresiÖzet
Bu çalışma, 2023 yılında Şanlıurfa ikinci ürün koşullarında yavaş salınımlı azotlu gübrenin cin mısırda bazı bitkisel ve koçan özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada R-997 cin mısırı ile NBPT inhibitörlü yavaş salınımlı üre gübresi materyal olarak kullanılmıştır. Ayrıca Azotlu gübre dozları ile birlikte geleneksel yöntem ve hiç azot gübrelemesi yapılmayan uygulama da denemeye dahil edilmiştir. Deneme 3 tekrarlamalı olarak, tesadüf blokları deneme deseninde yürütülmüştür. Bütün parsellere ekimle birlikte dekara 9 kg da-1 fosforlu gübre verilmiştir. Azotlu gübre dozları 0 kg da-1 N (azotlu gübre verilmemiş), geleneksel (24 kg da-1 inhibitör içermeyen azotlu gübre), 4 kg da -1 yavaş salınımlı azotlu gübre (YSA), 8 kg da-1 YSA, 12 kg da-1 YSA, 16 kg da-1 YSA, 20 kg da-1 YSA, 24 kg da-1 YSA,28 kg da-1 YSA, 32 kg da-1 YSA olarak belirlenmiştir. Azot dozlarının yarısı ekimle birlikte, diğer yarısı bitkiler 35-40 cm olduğunda uygulanmıştır. Tüm parsellere ekimle birlikte 9 kg da-1 saf fosfor verilmiştir. Varyans analiz sonuçlarına göre tepe püskülü çiçeklenme süresi, bitki boyu, sap kalınlığı, sırada tane sayısı, koçanda tane ağırlığı, tek koçan ağırlığı ve sömek ağırlığı bakımından yavaş salınımlı farklı azot dozu uygulamaları istatistiki olarak önemli bulunmuştur.
Referanslar
Akbay, F., Özer, M. E., Erol, A., & Uslu, Ö. S. (2022). Mısır bitkisinde farklı dozlarda sıvı ve katı kimyasal gübre formlarının tarımsal özelliklere ve silaj kalitesi üzerine etkisi. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, 12(1), 21-30.
Anonim (2023). Şanlıurfa Meteoroloji Bölge Müdürlüğü, Şanlıurfa.
Barut, H., Aykanat S. & Aslan H. (2022). Ekmeklik buğday ve mısırda üst gübre olarak azot stabilizatörlü üre kullanımının bazı verim ve kalite kriterleri üzerine etkilerinin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology,10(1): 28-36. DOI: https://doi.org/10.24925/turjaf.v10i1.28-36.4743
Boğa, H. (2018). Mısır tarımında azot nitrifikasyon inhibitörünü kullanarak azot kullanımının azaltma olanaklarının araştırılması. Harran Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
Bucak, K., & Akgün, İ. (2024). Isparta ekolojik koşullarında farklı azotlu gübre ve doz uygulamalarının cin mısırında bazı verim ve verim öğeleri üzerine etkisi. Turkish Journal of Science and Engineering, 6(2), 99-113.
Çetin, A. (2019). Mısır Çeşitlerinde Farklı Sulama Yöntemlerinde Azot Kullanım Etkinliğinin Mısırda Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkisi. (Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü)
Eşiyok, D. & Bozokalfa, M.K. (2005). Ekim ve dikim zamanlarının tatlı mısırda (Zea mays L. var. saccharata) verim ve koçanın bazı agronomik karakterleri üzerine etkisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 42(1):3546.
Idikut, L. & Kara, S.N. (2013). Tane ürünü için yetiştirilen ikinci ürün mısır çeşitlerinin bazı verim öğeleri ile tane nişasta oranlarının belirlenmesi. KSÜ Doğa Bil. Derg., 16(1), 8-15.
İpek, V.A. & Çokuysal, B. (2018). NBPT kaplamalı ürenin buğday ve mısırda etkinliğinin belirlenmesi. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 55(4), 41-50.
Karaçal, İ. & Tüfenkçi Ş. (2010). Bitki beslemede yeni yaklaşımlar ve gübre - çevre ilişkisi. https://silo.tips/download/btk. (Erişim Tarihi:15.10.2022).
Kahramanoğlu, Y. (2019). Harran Ovası koşullarında bazı cin mısırı (Zea mays L. everta) genotiplerinin tane verimi ve verimle ilgili bazı morfolojik özelliklerinin belirlenmesi. Harran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Şanlıurfa, 76s.
Karaşahin, M. (2014). Bitkisel üretimde azot alım etkinliği ve reaktif azotun çevre üzerine olumsuz etkileri. Academic Platform-Journal of Engineering and Science, 2(3), 15-21.
Öktem, A., Öktem, A.G. & Emeklier Y. (2010). Effect of nitrogen on yield and some quality parameters of sweet corn. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 41:832-847.
Öktem, A. & Toprak, A. (2015). Çukurova koşullarında bazı atdişi mısır (Zea mays L. indentata) genotiplerinin verim ve morfolojik özelliklerinin belirlenmesi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 17(4), 15-24.
Özkan, A. & Ülger, A.C. (2011). Çukurova ekolojik koşullarında değişik azot dozu uygulamalarının iki cin mısırı (Zea mays L. everta Sturt.) çeşidinde tane verimi ve bazı tarımsal özelliklere etkisi. YYÜ Tar Bil Derg (Yyu J Agr Scı), 21(3):198-208.
Özkaynak, E. & Samancı, B. (2003). Cin mısır (Zea mays everta Sturt.) hatlarının ve yoklama melezlerinin verim ve verimle ilgili özellikler bakımından karşılaştırılması. Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture, 16(1), 35-42.
Öz, T. (2021). Kırşehir ili sulu koşullarında bazı atdişi melez mısır (zea mays ındentata sturt.) çeşitlerinin tarımsal özelliklerinin belirlenmesi. Master tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi.
Öztürk, A. & Büyükgöz, A. (2021). Trabzon iline ait bazı yerel mısır populasyonlarının agronomik performansları. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 52 (1), 67-80.
Plenet, D. & Lemaire, G. (2000). Relationships between dynamics of nitrogen uptake and dry matter accumulation in maize crops. determination of critical n concentration. Plant Soil. 216: 65–82.
Rah Khosravanı, At, Mansourıfar, C., Modarres Sanavy, Sam, Asılan, K.S. & Keshavarz, H. (2017). Effects of sowing date on physiological characteristics, yield and yield components for different maize (Zea mays L.) Hybrids. Notulae Scientia Biologicae, 9(1), 143-147.
Sade, B., Küçük Mumcu, F. & Gayretli, H. (1996). Konya ekolojik şartlarında cin mısır populasyonlarının (Zea mays L. everta Sturt.) tane verimi ve morfolojik özelliklerin belirlenmesi. S. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 9(11): 130-143.
Sakin, S. Ç., İdikut, L., Uskutoğlu, D. & Yıldırım, M. (2024). Tarımsal Atığın ve Azot Dozlarının Mısır Bitkisine Etkilerinin İncelenmesi. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 12(s4), 2789-2796.
Sıng, U., Saad, A.A., Ram, T., Chand, L., Mır, S.A., Aga, F.A. (2012). Productivity, economics and nitrogen-use efficiency of sweet corn (Zea mayssaccharata) as influenced by planting geometry and nitrogen fertilization. Indian Journal of Agronomy, 57 (1), 43-48.
Tekkanat, A. & Soylu, S. (2005). Cin mısırı çeşitlerinin önemli tarımsal özelliklerinin belirlenmesi. S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 19 (37): 41-5
Trenkel, ME. (2010). Slow-and controlled-release and stabilized fertilizers: an option for enhancing nutrient use efficiency in agriculture. IFA, International fertilizer industry association Pres.
Tuncay, Ö., Bozokalfa, M.K., Eşiyok, D. (2005). Ana ürün ve ikinci ürün olarak yetiştirilen bazı tatlı mısır çeşitlerinde koçanın agronomik ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(2): 79-91.
Uyanık, E 2019. Farklı Mikrobiyal ve kompoze gübre uygulamalarının mısır (Zea mays L.)' ın verimi ve diğer bazı karakterlerine etkisi. Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.79 s.
Yürekli, S., Altınkaya, T., Karadağ, Y., & Özkurt, M. (2021). Tokat ve Kocaeli ekolojik koşullarında Silajlık mısır (Zea maysL.) çeşitlerinin verim ve verim özelliklerinin belirlenmesi. Muş Alparslan University Journal of Agriculture and Nature, 1(1), 21-38.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Sciences

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.