İklim Değişikliği ve Tarımsal Kuraklığın Türkiye Tarımına Etkisi
Özet Görüntüleme: 842
/ 
PDF İndirme: 373
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17226713Anahtar Kelimeler:
İklim değişikliği, tarım, tarımsal kuraklık, verim kaybıÖzet
Bu çalışma, iklim değişikliğine bağlı tarımsal kuraklığın Türkiye tarımı üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Özellikle buğday, mercimek, pamuk ve mısır gibi stratejik öneme sahip ürünler üzerinde yoğunlaşılmıştır. Çalışmada, ulusal ve uluslararası literatür taraması yapılarak son 20 yıla ait veriler incelenmiş; IPCC projeksiyonları, TÜİK ve MGM raporları gibi kurumsal kaynaklardan yararlanılmıştır. Bulgular, sıcaklık artışı ve düzensiz ve yetersiz yağışların tarımsal verimliliği ciddi şekilde tehdit ettiğini göstermektedir. Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu ve Trakya gibi bölgelerde 2024–2025 yılı kuraklığı sonucunda buğday verimi %40 oranında azalmış; mısır, mercimek ve pamukta da benzer verim düşüşleri gözlenmiştir. Tarımsal kuraklık, ürün kalitesini ve üretim alanlarını da olumsuz etkilemekte; gıda fiyatlarını artırarak kırsal geçimi zorlaştırmaktadır. Uyum stratejileri arasında kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ıslahı, sürdürülebilir sulama teknikleri ve erken uyarı sistemleri öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması için bilimsel temelli ve bütüncül politikaların geliştirilmesi gerekmektedir.
Referanslar
Anonim, 2021a. Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ (Erişim tarihi: 11.05.2025).
Anonim, 2021b. The State of Food and Agriculture 2021. Making agrifood systems more resilient to shocks and stresses.
Anonim, 2022a. Türkiye İklim Raporu 2022. Meteoroloji Genel Müdürlüğü Yayınları.
Anonim, 2022b. Bitkisel Üretim İstatistikleri, 2021. https://data.tuik.gov.tr (Erişim Tarihi: 05.05.2025).
Anonim, 2023a. Türkiye İklim Değişikliği Raporu. Meteoroloji Genel Müdürlüğü Yayını.
Anonim, 2023b. Türkiye Tarımsal Kuraklık Raporu 2020–2022. Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Ankara.
Anonim, 2024. Türkiye Tarımsal Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu.
Altın, M., Barak, B., (2020). Tarımda Kuraklık Riskinin Yönetimi: Türkiye Uygulamaları. Toprak Su Dergisi, 9(2), 45–58.
Bozkurt, D., Sen, O. L., (2011). Climate change impacts in the Mediterranean: Hydroclimate modeling. Journal of Hydrology, 405(1-2): 1–12.
Dellal, İ., Başçetinçelik, A., Yılmaz, G., (2012). İklim Değişikliğinin Tarım Sektörüne Etkileri. Tarım Ekonomisi Dergisi, 18(2), 45–58.
Demircan, V., (2022). İklim Değişikliğinin Türkiye Tarımı Üzerindeki Olası Etkileri. Tarım Ekonomisi Dergisi, 28(1), 12–20.
Demirtaş, M., Yıldız, E., Güner, S., (2023). Türkiye’de iklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki etkileri: bir değerlendirme. Tarım Bilimleri Dergisi, 29(2), 245–258.
Doğanlar, M., (2023). Türkiye’de Pamuk Üretiminde İklim Değişikliği Riskleri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.
Hatfield, J. L., Boote, K. J., Kimball, B. A., (2014). Climate Impacts on Agriculture: Implications for Crop Production. Agronomy Journal, 106(1), 1–17.
Kendirli, B., Önol, B., Yılmaz, M., (2010). Kuraklık ve Tarımsal Etkileri. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 3(1), 23–30.
Knutson, C., Hayes, M., Phillips, T., (2011). How to Reduce Drought Risk. National Drought Mitigation Center, University of Nebraska.
Lal, R., (2009). Soil degradation as a reason for inadequate human nutrition. Food Security, 1, 45–57.
Olesen, J. E., Bindi, M., (2002). Consequences of climate change for European agricultural productivity, land use and policy. European journal of agronomy, 16(4), 239-262.
Turan, F., Samur, S.,N2024. Kolza (Brassica napus L.) tohumumuna borik asit ve gibberellik asit ön uygulamalarının kuraklık stresine karşı etkisinin incelenmesi. ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 8(3): 756-765.
Türkeş, M., 2019. Türkiye’de İklim Değişikliği ve Kuraklık. Türkiye Bilimler Akademisi Raporu, 2(3): 5–20.
Trenberth, K.E., ve ark., (2014). Global warming and changes in drought. Nature Climate Change, 4(1): 17–22.
Wilhite, D.A., Glantz, M.H., 1985. Understanding the drought phenomenon: The role of definitions. Water International, 10(3): 111-120.
Yaşar, F., Üzal, Ö., Erez, M.E., Tuğa, H., Baytin Alacı, R., Kaymaz, Ö., Hassan, D.A., Yaşar, Ö., 2023. Kuraklık stresi uygulanmış ve uygulanmamış domates bitkilerine farklı dozlarda mangan uygulamalarının bitki gelişimi üzerine etkisi. ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 7(1): 105-115.
Zobar, M., Sever, H., Kaya, E., 2025. Kuraklık ve tarımsal üretim ilişkisi: yeni bulgular. Türk Tarım Bilimleri Dergisi, 11(1): 33–48.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Sciences
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 