Toprakların Temel Özelliklerinin Kriging Yöntemi ile Haritalanması: Samandağ Örneği
Özet Görüntüleme: 395
/ 
PDF İndirme: 145
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17101873Anahtar Kelimeler:
Samandağ Toprakları, Toprak Özelliklerinin Yersel Dağılımı, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), JeoistatistikÖzet
Bu çalışmada, Hatay’ın Samandağ ilçesinde (Samandağ-Büyük Karaçay arası) yer alan arazilerin bazı toprak özellikleri belirlenmiş ve bu özelliklerin çalışma alanındaki dağılımları, Jeoistatistiksel yöntemlerle yersel dağılımları modellenmiş, örneklenmeyen noktalar için tahminler yapılmış ve mekânsal dağılım haritaları oluşturulmuştur. Çalışma alanından, rastgele örnekleme yöntemine göre 0-20 cm derinlikten 49 adet toprak örneği alınmıştır. Toprak örneklerinde; pH, elektriksel iletkenlik (EC), organik madde (OM), kireç ve hava kuru nem tayinleri yapılmıştır. Toprakların ortalama pH ve EC değerleri ile organik madde, kireç ve hava kuru nem içerikleri sırasıyla 7.77, 0.69 dS m-1, %2.05, %52.72 ve %3.80 olarak belirlenmiştir. Varyasyon katsayısı (VK) değerlerine göre, araştırma alanında pH değerlerinin çok homojen, EC değerlerinin ise çok heterojen olarak dağıldığı belirlenmiştir. Araştırma alanındaki toprak özelliklerinin range değerleri 178 m (OM) ile 992 m (EC) arasında değişmiştir. En uygun yarı-variyogram modelinin belirlenmesinde en yüksek r2 ve en düşük RSS değerleri dikkate alınmıştır. Çalışma alanı topraklarının pH, için en uygun yarı-variyogram modeli Küresel, EC ve OM için Üssel, kireç ve hava kuru nem içerikleri için ise Guassian olarak belirlenmiştir.
Referanslar
Ağca, N., 2015. Spatial distribution of heavy metal content in soils around an industrial area in Southern Turkey. Arab J Geosci., 8:1111–1123. DOI 10.1007/s12517-013-1240-7
Ağca, N., Aşkıner, E.D., 2024. Dörtyol ovası topraklarında bazı besin element içeriklerinin yersel dağılımının belirlenmesi. MAS Uygulamalı Bilimler Dergisi, 9(2): -331–346. DOI: http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.11671592.
Allison, L.E, 1965. Organic carbon. (ED. C.A. Black). Methods of Soil Analysis. Part 2. Amer. Soc. Agric. Inc., Madison, Wisconsin, USA.
Allison, L.E, Moode, C.D., 1965. Carbonate. (Ed: C.A.Black). Methods of Soil Analysis, Part 2. Agronomy 9:1379-1400. Am.Soc. of Argon., Inc., Madison, Wisconsin, USA.
Alp, Z., Atatanır, L., 2025. Aydın Efeler ilçesindeki alüviyal toprakların verimlilik durumları ve haritalanması. ADÜ Ziraat Dergisi, 22(1):127—135. doi: 10.25308/aduziraat.1655748
Anonoim, 2015. Rakamlarla Hatay Tarım Kimliği, 2015. 15https://hatay.tarimorman. gov.tr/Belgeler/Sol%20Men%C3%BC/HATAY%20TARIM%20K%C4%B0ML%C4%B0%C4%9E%C4%B0-2015.pdf (Erişim tarihi. 24.08.2025)
Anonim, 2025. Hatay ili iklim verileri. https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=HATAY (Erişim tarihi: 24.08.2025).
Aydın G, Kurucu Y, Öztürk H.S, Demiral MA, Kızılkaya K, Atanır L, Yorulmaz A, Eylül MAK, 2008. Near –Infrared (NIR) yansıma tekniği kullanılarak söke ovası (Aydın) topraklarının bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenebilirliği üzerine bir araştırma. Tübitak Projesi, Proje No: 106O208 2008. 155 s. Ankara.
Cambardella, C.A, Moorman, T.B, Parkin, T.B, Karlen, D.L, Novak, J.M, Turco, R.F, Konopka, A.E. 1994. Field-scale variability of soil properties in central Iowa soils. Soil Sci. Soc. Am. J., 58: 1501-1511.
Coşar, M.S., Ağca, N., 2023. Erzin ovası topraklarının bazı özelliklerinin yersel dağılımlarının coğrafi bilgi sistemleri (CBS) kullanılarak haritalanması. Çukurova Tarım Gıda Bilimleri Dergisi, 38(2):179-191. doi: 10.36846/CJAFS.2023.109
Demircioğlu M., Ağca N., 2022. Arsuz Ovası topraklarının temel özelliklerinin yersel dağılımının jeoistatistiksel yöntemlerle belirlenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5 (3): 1494-1513.
Doğan K, Ağca N, Keçecioğlu F, Benice A. Tuğba T 2020. Spatial distribution of microbial activities in Arsuz plain soils (Hatay, Turkey). Arabian Journal of Geosciences, 13:581.
Gamma Design, 2008. Geostatiscitcs for the Environmental Sciences. Plainwell, Michigan, USA.
Gürel, F., 2020. Uludağ göknarı ve Uludağ göknarı-sarıçam meşcerelerinde bazı toprak özelliklerinin uzaysal değişkenliği. Yüksek Lisans Tezi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Çankırı.
Durmaz, M., 2024.Tarla ölçeğinde toprak kalitesi göstergeleri ve toprak kalitesinin mekansal değişkenliğinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Şanlıurfa.
Heuvelink, G.B.M., 2006. Incorporating Process Knowledge in Spatial Interpolation of Enviromental Variables. Lisbon, Portugal: 7th Inernational Symposium on Spatial Accuracy Assessment in Natural Resources and Enviromental Sciences.
Horuz, A., Serdar, Ü., Aghayev, F., Akyüz, B., 2024.Azerbaycan fındık bahçesi topraklarının bazı verimlilik özelliklerinin değerlendirilmesi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi. 12(1) 79 – 95.
Isaaks, H.E., Srivastava, R.M., 1989. Applied geostatistics. Oxfort University press, Inc. 561 p.
Mondal, BP., Sekhon, BS., Rahul Sadhukhan, R.,2021. Geostatistical assessment of spatial variability of soil organic carbon under different land uses of Northwestern India. Agric Res., 10 (3): 407–416.
Mulla, D. J., Mc Bratney, A.B., 2000. Soil spatial variability. In: handbook of soil science. (Ed:Malcom E. Summer) CRS Pres. A321-A351.
Özden, N.,Sökmen, Ö., Uslu, İ., Aras, S., 2022. Manisa ili tarım topraklarının verimlilik durumları ile mikro element kapsamlarının belirlenerek haritalanması. Anadolu, J. of AARI, 32 (2): 228-241. DOI: 10.18615/anadolu.1225168
Öztaş, T., 1995. Jeoistatistiğin toprak bilimindeki önemi ve uygulanışı. İ. Akalan Toprak ve Çevre Sempozyumu Bildiriler kitabı. I:271-280, Ankara.
Reis, A., Dindaroğlu, T., 2023) Karasu deresi karstik yağış havzasında toprakların bazı özellikleri ve aralarındaki ilişkilerin belirlenmesi, Turkish Journal of Forest Science, 7(1): 73-90
Richards, L.A., 1954. Diagnosis and improvement of saline anad alkali soils. USDA Agriculture Handbook. No: 60.
Sharma RP, Chattaraja S, Vasua D, Karthikeyana K, Tiwarya P, Naitama R K, Dasha B, Tiwaria G, Jangira A, Daripaa A, Singhb S K, Anantwara SG, Nimkar A M, 2020. Spatial variability assessment of soil fertility in black soils of central India using geostatistical modelling. Archives of Agronomy and Soil Science, https://doi.org/10.1080/ 03650340.2020.176667.
Sökmen, Ö., Özden, N., Göçmez, S., Doyuran, N., 2024. Manisa İli Demirci ve Selendi İlçeleri tarım topraklarının verimlilik durumlarının belirlenmesi ve haritalanması. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(2): 517-532.
Tatar, B., 2025. Bursa - Mustafakemalpaşa ovası topraklarının önemli özellikleri ve konumsal analizi. Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
Topal, G.,1999. Samandağ ilçesinin beşeri coğrafya açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitisü, İstanbul.
Ülgen, N., Yurtsever, N. 1995. Türkiye gübre ve gübreleme rehberi (4. Baskı). TC Başbakanlık Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, Genel Yayın No: 209, Teknik Yayınlar No: T.66, s. 209-230. Ankara.
Zhou HH, Chen YN, Li WH, 2010. Soil properties and their spatial pattern in an oasis on the tarim river, northwest China. Agricultural Water Management, 97(11): 1915-1922.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Sciences
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 