Cumhuriyet Caddesi’nin Bitkisel Düzenlemelerine Yönelik Kullanıcı Tercihleri: Görsel Tercih Dayalı Bir Değerlendirme
Özet Görüntüleme: 273
/ 
PDF İndirme: 90
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.16460834Anahtar Kelimeler:
Kentsel peyzaj, Kullanıcı tercihi, Bitkisel tasarım, Görsel beğeni, Van, AğaçlandırmaÖzet
Kent merkezlerinde estetik, işlevsel ve kullanıcı beklentilerine yanıt veren bitkilendirme tasarımları, kentsel yaşam kalitesinin artırılmasında kritik rol oynamaktadır. Bu çalışma, Van ilinin en yoğun kent içi yaya akslarından biri olan Cumhuriyet Caddesi özelinde, farklı bitkisel peyzaj düzenlemelerine yönelik kullanıcı beğenilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, ağaç varlığı, çiçek parterinin yüksekliği ve renk çeşitliliği gibi bitkilendirme değişkenlerini içeren 13 görsel üzerinden toplam 250 katılımcıya anket uygulanmıştır. Katılımcıların cinsiyetleri ve meslek grupları temelinde beğeni düzeyleri analiz edilmiştir. Nicel veriler yüzde dağılımları ve ortalama puanlar üzerinden grafiklerle desteklenmiş, görsel tercihler arasındaki farklar yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, kullanıcıların ağaç içeren ve kısa, renkli çiçek parterleriyle tasarlanmış görselleri daha fazla beğendiğini göstermiştir. Özellikle kadın katılımcılar, renk ve yoğunluk açısından zengin bitkisel düzenlemelere daha olumlu yaklaşırken; erkek katılımcılar sade ve fonksiyonel tasarımlara yönelim göstermiştir. Meslek grupları arasında da belirgin tercihler gözlenmiştir. Ayrıca, birçok görselde "kararsızım" yanıtlarının yüksekliği, mevcut tasarım alternatiflerinin kullanıcı beklentilerini tam olarak karşılamadığını göstermektedir. Çalışma sonuçları, yarı kurak iklim koşullarına sahip kentlerde kullanıcı odaklı, estetik ve sürdürülebilir peyzaj tasarımlarının önemini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda yerel yönetimlerin ve peyzaj mimarlarının, kullanıcı algısı ve memnuniyetini esas alan katılımcı tasarım süreçlerini benimsemeleri önerilmektedir.
Referanslar
Aydın, M., 2024. Van ilinin kuraklığının SPI ve SPEI yöntemlerine göre değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 15(1): 237-250.
Botzat, A., Fischer, L.K., Kowarik, I., 2016. Unpacking urban biodiversity: Ecosystem services and disservices in the city. Environmental Research, 147: 419-428.
Daniel, T.C., 2001. Aesthetic preference and ecological sustainability. Landscape and Urban Planning, 54(1–4): 61-67.
Gülgün, B., Arslan, M., 2020. Kentsel açık yeşil alanlara ilişkin kullanıcı memnuniyetinin değerlendirilmesi: Muğla Cumhuriyet Meydanı örneği. Ziraat Fakültesi Dergisi, 11(1): 77-86.
Hami, A., Tarashkar, M., 2018. Gender differences in landscape preference: Evidence from a university campus. Urban Forestry ve Urban Greening, 34: 263-272.
Kaplan, R., Kaplan, S., 1989. The Experience of Nature: A Psychological Perspective. Cambridge University Press, Cambridge.
Keniger, L.E., Gaston, K.J., Irvine, K.N., Fuller, R.A., 2013. What are the benefits of interacting with nature? International Journal Environment Research Public Health, 10(3): 913-935.
Lindal, P., Hartig, T., 2013. Architectural variation, building height, and the restorative quality of Urban residential streetscapes. Journal of Environmental Psychology, 33: 26-36.
Lohr, V.I., Pearson-Mims, C.H., 2002. Children’s active and passive interactions with plants influence their attitudes toward trees and gardening as adults. HortTechnology, 15(3): 472-476.
Maruthaveeran, S., Konijnendijk, C.C., 2014. Linking urban green space and human well-being: A review. Urban Forestry ve Urban Greening, 13(4): 411-417.
Nassauer, Joan., Opdam, Paul., 2008. Design in science: Extending the landscape ecology paradigm. Landscape Ecology, 23:633-644.
Nilsson, K., Sangster, M., Gallis, C., Hartig, T., De Vries, S., Seeland, K., Schipperijn, J., 2011. Forests, Trees and Human Health. Springer, Dordrecht.
Nordh, H., Hartig, T., Hagerhall, C.M., Fry, G., 2009. Components of small urban parks that predict the possibility for restoration. Urban Forestry ve Urban Greening, 8(4): 225-235.
Sreetheran, M., Hami, A.M.A., 2018. Young adults’ preferences for tree attributes in urban green spaces in Malaysia. Urban For. Urban Green, 30: 123-131.
Todorova, A., Asakawa, S., Aikoh, T., 2004. Preferences for and attitudes towards street flowers and trees in Sapporo, Japan. Landscape and Urban Planning, 69(4): 403-416.
Türker, H.B., Gül, A., 2022. Kentsel açık ve yeşil alanlarının niceliksel analizi ve irdelenmesi: Uşak kent merkezi örneği. Kent Akademisi, 15(4): 1243-1258.
Tveit, M., Ode, Å., Fry, G., 2006. Key concepts in a framework for analysing visual landscape character. Landscape Research, 31(3): 229-255.
Uludağ, A., Yücel, G., 2010. Peyzaj tasarımında kullanıcı memnuniyetinin önemi. Peyzaj Mimarlığı Dergisi, 25(2): 45-58.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Euroasia Matematik, Mühendislik, Doğa ve Tıp Bilimleri Dergisi Medical Sciences
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 