Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Özet


MERSİN İLİNİN SÜS BİTKİSİ POTANSİYELİ TAŞIYAN BAZI DİKOTİL ENDEMİK BİTKİLERİ

Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğinin önemli bir kısmını oluşturan Türkiye florası Avrupa ülkeleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Türkiye florası endemizm oranı bakımından da diğer dünya ülkeleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Türkiye’nin endemizm bakımından en zengin bölgesi olan Akdeniz bölgesi içerisinde yer alan Mersin ili, floristik yönden ülkemiz florasının ve Akdeniz’in önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Mersin ili florası endemizm oranı yaklaşık olarak %23 civarındadır. Şehirleşmenin arttığı ve kırsal alanlardaki yoğunlaşmanın azaldığı günümüzde şehir hayatına doğal unsurlar ve bitkiler giderek daha fazla katılmaktadır. Bu sebeple Mersin gibi büyük şehirler ve kentler doğayla bütünleştirilmeye veya doğa ve unsurları şehir hayatına dahil edilmeye çalışılmaktadır. Maalesef ki şehir hayatına dahil edilmeye çalışılan bitkilerin çoğu ülkemizin doğal bitkileri olmayıp ağırlıklı olarak yabancı kökenli egzotik dikotil süs bitkileridir. Bu türlerden bazıları istilacı olup doğal ekosistemi tehdit ettikleri de görülmektedir. Bu nedenle Mersin’de doğal yayılışı bulunan türlerin peyzaj alanlarına ve kent ekosistemine dahil edilmesi birçok açıdan önem arz etmektedir. Bu yüzden hem doğal ekosisteme zarar verilmemiş olunacaktır hem de estetik açıdan değerli türler süs bitkisi olarak değerlendirilebilecektir. Bu bağlamda çalışmamızda önerilen türlerin yalnız ülkemizde (bazılarının ise yalnızca Mersin’de) yayılış göstermesi bu türlerin süs bitkisi sektörüne kazandırılması bakımından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada Mersin’de doğal yayılış gösteren dikotil (çift çenekli) endemik bitki taksonlarından süs bitkisi potansiyeli taşıyan bazı taksonlar tespit edilmiş ve bu taksonların fotoğrafları sunulmuştur. Tespit edilen 13 farklı dikotil familyasına ait 30 farklı endemik takson listelenmiştir. Önerdiğimiz endemik taksonların hâlihazırda peyzajda kullanılagelen taksonlardan estetik açıdan çok farklı olmadıkları hatta bazı taksonların peyzajda değerlendirilen bazı egzotik taksonlardan daha gösterişli oldukları görülmektedir. Ayrıca önerilen listede peyzajda tıbbi öneme sahip taksonlar ve bal bitkisi olarak da değerlendirilebilecek endemik taksonların yanı sıra yer örtücü ve çit bitkileri de bulunmaktadır. Mersin’in doğal bitki örtüsünün elemanları olan bu taksonların doğadan ilham alınarak kentsel alanlara aktarılıp egzotik türlerin önemli bir kısmının sebep olduğu biyolojik, ekolojik, ekonomik ve hatta patolojik sorunların önüne geçilebilmesini öngörmekteyiz.



Anahtar Kelimeler
Süs bitkisi, Endemik, Mersin, Kent ekosistemi, Egzotik, Dikotil

Kaynakça Atas, A. D., Goze, I., Alim, A., Cetinus, S. A., Vural, N., Murat Goze, H., Korkoca, H. (2011). Chemical composition, antioxidant, antimicrobial activities of the essential oil of Salvia hypargeia Fisch. & Mey. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 14(3), pp. 289-296. Avcı, M. (2014). (Editör) Akkemik, Ü. 2014. Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları I. Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, MRK Baskı ve Tanıtım, Ankara. pp. 28-53. Aytaç, Z., Yıldırım, H. (2018). Ebenus zekiyeae (Fabaceae), A New Species From Turkey. Annales Botanici Fennici, 55(1-3), pp. 25–29. doi:10.5735/085.055.0104. Başer, K. H. C., Özek, T. (1994). Composition of the Essential Oil of Nepeta caesarea Boiss. from Turkey. Journal of Essential Oil Research, 6(6), pp. 645–646. doi:10.1080/10412905.1994.9699361. Binzet, R. (2007). Doğu Akdeniz Bölgesinde Yayılış Gösteren Onosma L. (Boraginaceae) Türlerinin Morfolojik ve Palinolojik Özelliklerinin Nümerik Taksonomisi. Doktora Tezi, Mersin. Binzet, R., Binzet, G., Gumus, I., Turunc, E., Solmaz, U., Keskin, E., Dogen, A., Arslan, H. (2019). Chemical Composition and Antimicrobial Activity of Essential Oil and Various Extracts of Onosma sieheana Hayek Roots. Journal of Essential Oil Bearing Plants, pp. 1–11. doi:10.1080/0972060x.2019.1600431. Binzet, R., Orcan, N. (2007). A New Species of Onosma (Boraginaceae) from Southern Turkey. Novon: A Journal for Botanical Nomenclature, 17(1), pp. 8–10. doi:10.3417/1055-3177(2007)17[8:ansoob]2.0.co;2. Davis, P. H. 1965 - 1988. Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Vol. 1-10. Edinburgh University Press, Edinburgh. D’Antonio, C., Meyerson, L. A. (2002). Exotic Plant Species as Problems and Solutions in Ecological Restoration: A Synthesis. Restoration Ecology, 10(4), pp. 703–713. doi:10.1046/j.1526-100x.2002.01051.x. Duman, H., Uzunhisarcıklı, E., Özbek, F. (2021). A new natural hybrid of Verbascum L. (Scrophulariacae) from Turkey. Gazi University Journal of Science, 1-1 . DOI: 10.35378/gujs.787401. Erayman, M., İlhan, E., Güzel, Y., Eren, A. H. (2014). Transferability of SSR markers from distantly related legumes to Glycyrrhiza species. Turkısh Journal Of Agrıculture And Forestry, 38, pp. 32–38. doi:10.3906/tar-1303-47. Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., Babaç, M. T. (Editörler) (2012). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını, İstanbul. Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., Başer, K.H.C. (2000). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol. 11, Second Supplement, Edinburgh University Press, Edinburgh. Khodaie, L., Delazar, A., Lotfipour, F., & Nazemiyeh, H. (2012). Antioxidant and Antimicrobial activity of Pedicularis sibthorpii Boiss. and Pedicularis wilhelmsiana Fisch ex. Advanced pharmaceutical bulletin, 2(1), pp. 89-92. Kırımer, N., Demirci, B. Duman, H. Baser, K. H. C. (2014). Volatiles of Two Endemic Anthemis Species from Turkey. Chemistry of Natural Compounds. 50. pp. 379-381. doi: 10.1007/s10600-014-0960-6. Kürkçüoğlu, M., Ağalar, H. G., Aksoy, A., Baser, K. H. C. (2019). Composition of the Essential Oils of Two Endemic Helichrysum Species in Turkey. Records of Natural Products. 13. pp. 236-242. doi: 10.25135/rnp.93.18.06.113. Muca, B., Yıldırım, B., Özçelik, Ş., Koca, A. (2012). Isparta ilinin halka açık alanlarında bulunan zehirli süs bitkileri. Biological Diversity and Conservation, 5/1: 23-30. Riedl, H., Binzet, R., & Orcan, N. (2005). A New Species of Onosma (Boraginaceae–Lithospermeae) From Southern Turkey. Edinburgh Journal of Botany, 61(2-3), pp. 127-130. doi:10.1017/s0960428605000211. Sarı, D. (2019). Kentsel Peyzajda Kullanılan Bazı İstilacı Süs Bitkileri; Türkiye’den Örnekler. Dalkılıç, M. (Ed.), Scientific Developments - 2019 içinde (pp. 174-192). Gece Akademi, Çankaya, Ankara. Sümbül, H., Tufan, Ö., Düşen, O. D., & Göktürk, R. S. (2003). A new taxon of Glycyrrhiza L. (Fabaceae) from southwest Anatolia. Israel Journal of Plant Sciences, 51(1), pp. 71–74. doi:10.1560/fhjg-f0pl-uvb9-tcpp. Tanker, N. (1971). Rhamnus petiolaris Boiss, Bitkisi ve Gövde Kabuklarının Morfolojik ve Anatomik Olarak incelenmesi. Ankara Ecz. Fak. Mec., 1(1): 36-52. TUBIVES, 2021. Türkiye Bitkileri Veri Servisi (TUBIVES) Version 2.0 Beta, Erişim adresi www.turkherb.ibu.edu.tr. Ulubelen, A., Evren, N., Tuzlaci, E., Johansson, C. (1988). Diterpenoids from the Roots of Salvia hypargeia. Journal of Natural Products, 51(6), pp. 1178–1183. doi:10.1021/np50060a021. Yalçın, F. N., Kaya, D., Çaliş, İ., Ersöz, T., Palaska, E. (2008). Determination of iridoid glycosides from four Turkish Lamium species by HPLC-ESI/MS. Turkish Journal of Chemistry, 32(4), pp. 457-467. Yetişen, K. (2014). Morphological and anatomical study of the endemic species Phlomis monocephala (Lamiaceae). Phytologia Balcanica, 20(1), pp. 49-55. Zomlefer, W. B. (1994). Guide to flowering plant families. The University of North Carolina Press, Chepell Hill & London.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    ***********************

    mail mail mail mail mail

    Dergimizin Aralık sayısı 

    (25.12.2021)

    yayınlanmıştır.

    mail mail mail mail mail

    mail mail mail mail mail

    25 Mart 2022 tarihinde yayınlanacak sayımız için değerlendirilmek üzere 1 Şubat 2022 tarihine kadar makalenizi sisteme yükleyebilirsiniz!

    mail mail mail mail mail

     



Adres :Göztepe Mah., Beykoz, İstanbul/TURKEY
Telefon : Whatsapp: +90 555 005 92 85 Faks :+90 216 606 32 75
Eposta :info@euroasiajournal.org

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri