Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Özet


MERSİN İLİNİN SÜS BİTKİSİ POTANSİYELİ TAŞIYAN BAZI MONOKOTİL ENDEMİK BİTKİLERİ

İnsanoğlu yüzyıllardan beri estetik amaçlarla bitkileri kullanmıştır. Bitkiler günümüzde artan şehirleşmeden dolayı, doğadan uzaklaşan insanların doğa özlemlerini giderebilmek, kentleri daha yaşanılır ortamlar haline getirilebilmek ve benzeri amaçlarla kullanmaktadır. Öyle ki bitkiler bugün birçok ülke için ekonomik kalkınmada çok önemli rol oynayan ticari bir alan olarak dikkat çekmektedir. Dünyanın biyoçeşitlilik bakımından en zengin coğrafyalarından biri olan ülkemizde 3800 taksonu endemik olmak üzere toplam 11466 bitki taksonu yayılış göstermektedir. Bütün Avrupa’daki toplam bitki türü sayısı 12.000 civarında iken, ülkemizde yaklaşık 10.000 tür yayılış göstermektedir. Son yıllarda tanımlanan tür ve tür altı taksonlar da eklendiğinde ülkemizde 12.000 civarında takson doğal yaşam alanı bulmaktadır. Mersin ili barındırdığı yaklaşık 400 endemik tür ile ülkemizin önemli endemizm merkezlerinden biri konumundadır (endemizm oranı yaklaşık olarak %23 civarındadır). Dünyada geofitlerin yoğunluklu olarak yayılış gösterdiği alanların kışları nemli ve ılık, yazları ise kurak ve sıcak olan Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü bölgeler olduğu görülmektedir. Ülkemizin merkezinde yer aldığı Akdeniz Havzası dünyanın ikinci en zengin geofit bölgesi konumundadır. Mersin ili de Akdeniz Havzası’nda yer alan illerden biridir. Bu çalışma kapsamında, Mersin ilinde doğal yayılış gösteren endemik bitki türlerinin süs bitkisi olarak kullanılabilirliğini belirlemek ve süs bitkileri pazarında ekonomik açıdan değer kazanmalarını sağlamaktır. Bu amaçla çalışmamızda Mersin’de doğal yayılışı bulunan endemik bitki taksonlarından süs bitkisi potansiyeli taşıyan bazı tek çenekli taksonlar tespit edilmiş ve bu taksonların fotoğrafları sunulmuştur. Önerilen taksonlar geofit taksonlar olup yalnız ülkemiz topraklarında (bazılarının sadece Mersin’de) yayılış göstermesi bu türlerin süs bitkisi olarak peyzaja kazandırılması bakımından büyük önem arz etmektedir. Mersin’de tespit edilen 5 farklı monokotil familyasına ait toplam 20 endemik takson belirlenmiştir. Süs bitkisi olarak önerilen bu taksonlardan bir kısmının neslinin tehlike altında olması çeşitli üretim teknikleri ile peyzaja kazandırılıp nesillerinin garanti altına alınmaları açısından da büyük önem arz etmektedir.



Anahtar Kelimeler
Süs bitkisi, Endemik, Mersin, Kent ekosistemi, Egzotik, Monokotil

Kaynakça Altundağ, E. (2009). Iğdır İlinin (Doğu Anadolu Bölgesi) Doğal Bitkilerinin Halk Tarafından Kullanımı. Doktora Tezi, İstanbul. Andrade-Mahecha, M. M., Tapia-Blácido, D. R., Menegalli, F. C. (2012). Physical-chemical, thermal, and functional properties of achira (Canna indica L.) flour and starch from different geographical origin. Starch - Stärke, 64(5), pp. 348–358. doi:10.1002/star.201100149. Arslan, E. (2004). RAPD-PCR Yöntemiyle Türkiye’deki Hyacinthella Schur (Liliaceae) Türleri Arasındaki Polimorfizm ve Filogenetik İlişkilerin Belirlenmesi. S. Ü. Fen Ed. Fak. Fen Derg., Sayı 23, pp. 27- 32. Avcı, M. (2014). (Editör) Akkemik, Ü. 2014. Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları I. Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, MRK Baskı ve Tanıtım., Ankara. pp. 28-53. D’Antonio, C., Meyerson, L. A. (2002). Exotic Plant Species as Problems and Solutions in Ecological Restoration: A Synthesis. Restoration Ecology, 10(4), pp. 703–713. doi:10.1046/j.1526-100x.2002.01051.x. Davis, P. H. 1965 - 1988. Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Vol. 1-10. Edinburgh University Press, Edinburgh. Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., Babaç, M. T. (Editörler) (2012). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını, İstanbul. Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., Başer, K.H.C. (2000). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol. 11, Second Supplement, Edinburgh University Press, Edinburgh. Kyung, H.K. 2012. Antimicrobial properties of Allium species. Current opinion in Biotechnology 23: 142-147. Löki, V., Tökölyi, J., Süveges, K., Lovas-Kiss, Á., Hürkan, K., Sramkó, G., Molnár V, A. (2015). The orchid flora of Turkish graveyards: a comprehensive field survey. Willdenowia, 45(2), pp. 231–243. doi:10.3372/wi.45.45209. Manning, J. C., Goldblatt, P. (2010). Freesia Eckl. ex Klatt. Botany And Horticulture of The Genus Freesia (Iridaceae). South African National Biodiversity Institute, pp.26-27, Pretoria. Muca, B., Yıldırım, B., Özçelik, Ş., Koca, A. (2012). Isparta ilinin halka açık alanlarında bulunan zehirli süs bitkileri. Biological Diversity and Conservation, 5/1: 23-30. Özhatay, N., Koçyiğit, M., Yüzbaşıoğlu, S., Gürdal, B. (2013). Mediterranean flora and its conservation in Turkey: with special reference to Monocot geophytes. Flora Mediterranea, 23: 195-208. Puizina, J., Schneeweiss, H., Harand, A.P., Kamenjarin, J., Trinajstic, I., Riha, K., Schweizer, D. (2003). Karyotype analysis in Hyacinthella dalmatica (Hyacinthaceae) reveals vertebrate-type telomere repeats at the chromosome ends. Genome 46, pp. 1070-1076. Sarı, D. (2019). Kentsel Peyzajda Kullanılan Bazı İstilacı Süs Bitkileri; Türkiye’den Örnekler. Dalkılıç, M. (Ed.), Scientific Developments - 2019 içinde (pp. 174-192). Gece Akademi, Çankaya, Ankara. Setshedi, K. T. A., Newete, S. W. (2020). The Impact of Exotic Tamarix Species on Riparian Plant Biodiversity. Agriculture, 10(9), 395, pp. 1-16. doi:10.3390/agriculture10090395. Tehdit Altındaki Bitki Türleri Listesi, (2011). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve ANG Vakfı - Tehdit Altında Bitki Türleri Listesi, Erişim adresi http://www.tehtidaltindabitkiler.org.tr/v2/. TUBIVES, (2021). Türkiye Bitkileri Veri Servisi (TUBIVES) Version 2.0 Beta, Erişim adresi www.turkherb.ibu.edu.tr. Uranbey, S., Ipek, A., Caliskan, M., Dundar, E., Cocu, S., Basalma, D., & Guneylioglu, H. (2010). In VitroBulblet Induction from Bulb Scales of Endangered Ornamental Plant Muscari azureum. Biotechnology & Biotechnological Equipment, 24(2), pp. 1843–1848. doi:10.2478/v10133-010-0024-4. Zhang, L., Rocchetti, G., Zengin, G., Ak, G., Yıldıztugay, E., Mahomoodally, M. F., Picot-Allain, M. C. N., Lucini, L. (2020). Profiling of polyphenols and sesquiterpenoids using different extraction methods in Muscari turcicum, an endemic plant from Turkey. Industrial Crops and Products, 154, 112626. doi:10.1016/j.indcrop.2020.112626. Zonneveld, B. J. M., Duncan, G. D. (2003). Taxonomic implications of genome size and pollen colour and vitality for species of Agapanthus L’He´ritier (Agapanthaceae). Plant Systematics and Evolution, 241(1-2), pp. 115–123. doi:10.1007/s00606-003-0038-6.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    ***********************

    mail mail mail mail mail

    Dergimizin Aralık sayısı 

    (25.12.2021)

    yayınlanmıştır.

    mail mail mail mail mail

    mail mail mail mail mail

    25 Mart 2022 tarihinde yayınlanacak sayımız için değerlendirilmek üzere 1 Şubat 2022 tarihine kadar makalenizi sisteme yükleyebilirsiniz!

    mail mail mail mail mail

     



Adres :Göztepe Mah., Beykoz, İstanbul/TURKEY
Telefon : Whatsapp: +90 555 005 92 85 Faks :+90 216 606 32 75
Eposta :info@euroasiajournal.org

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri